رفتن به محتوا
هنر قالی بافی

هنر قالی بافی چیست؟

هنر قالی بافی نیازی به معرفی ندارد، همه ایرانیان آن را می‌شناسند. مگر می‌شود اهل ایران بود اما از هنرهایش چیزی ندانست. اشتباه نکنید. دانستن با چگونگی انجام آن متفاوت است. همه ما قالی بافی را می‌ستاییم؛ اما فقط تعدادی هستند که به‌خوبی می‌توانند یک قالی با طرح‌های زیبا و خاص را خلق کنند.

هنر قالی بافی در ایران قدمت بسیار طولانی دارد و از گذشته‌های بسیار دور، در کشور وجود داشته است.

قالی بافی چیست؟

هنر قالی یا فرش بافی یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین صنایع دستی کشور به حساب می‌آید. باید گفت که بیشتر شهرهای ایران از جمله اصفهان، کرمان، تبریز، کاشان و شیراز، در حوزه بافتن قالی و طرح‌های آن، سبک خاص خود را دارند. مسئله‌ای که به جرئت می‌توان به آن اشاره کرد، ارزش بسیار بالای مادی و غیرمادی این هنر است. تمامی قالی‌ها به صورت دستباف تهیه می‌شوند و گاهی ساخت یک قالی کوچک، حداقل چند ماه زمان می‌برد.

در حال حاضر، قالی‌ها ابعاد مختلفی دارند؛ از خیلی کوچک گرفته تا تقریباً بزرگ که بتوان با آن، کف یک اتاق کوچک را پوشاند. همچنین بعضی قالی‌ها به صورت تزئینی ساخته می‌شوند و می‌توان آن‌ها را قاب کرده و به دیوار متصل کرد. چنین تابلوهایی می‌توانند به عنوان هدایای تبلیغاتی سازمانی استفاده شوند.

قالی بافی چیست؟

وسایل قالی بافی چیست؟

هر هنری وسایل مخصوص به خود را دارد. اولین وسیله مورد نیاز برای قالی بافی در منزل، دار قالی است. در حقیقت، این اصلی‌ترین ابزار در این هنر به حساب می‌آید که بدون آن، هیچ کاری نمی‌توان انجام داد. دار قالی به دو صورت عمودی و افقی وجود دارد. دار افقی بیشتر در شهرهای ترکمن استفاده می‌شود و فضای زیادی را اشغال می‌کند که در درازمدت، باعث آسیب جدی به کمر خواهد شد. دار عمودی، همان نمونه‌هایی هستند که عکس‌های آن‌ها را بارها مشاهده کرده‌اید. این نوع دارها فضای کمتری اشغال کرده و کاربرد وسیع‌تری دارند.

از دیگر وسایل قالی بافی، قلاب قالی است که وسیله‌ای کوچک برای جدا کردن و پیش کشیدن تار و خامه است. دفه، مهم‌ترین ابزار قالی بافی است که دسته آن از چوب یا آهن بوده و وزن سنگینی دارد. از دفه برای کوبیدن گره‌ها و پودهای فرش استفاده می‌شود. وسیله دیگر، کاردک یا چاقو است که برای بریدن گره و دیگر نخ‌های رنگی، از آن استفاده می‌شود. ابزار کوچک دیگر، قیچی است که در هنگام اتمام کار یا بریدن پرزهای اضافه، از آن استفاده خواهد شد. وسایل دیگر نیز مانند شانه و سیخ پودکشی برای جلوکشی و پودکشی گره‌ها استفاده می‌شوند.

چله در حقیقت، تارهایی است که فرش روی آن نقش بسته می‌شود. درواقع باید گفت که بدنه و ساختار اصلی هر قالی روی چله سوار می‌شود. همچنین به نخ‌هایی که دور تاری گره خورده و به اصطلاح گوشت یا خواب فرش را شکل می‌دهند، خامه می‌گویند.

وسایل قالی بافی چیست؟

طرح قالی بافی

طرح قالی بافی، همان نقشه‌ای است که قالیباف آن را پیاده می‌کند. در گذشته، بیشتر طرح‌ها ذهنی بودند، یعنی قالیباف بر اساس تصورات خود و بدون برنامه و نقشه قبلی، طرحی را اجرا می‌کرد؛ اما حالا طرح‌های قالی، انواع و اصولی دارند.

شکارگاه، انسان و حیوان، گل و مرغ، درختی، درخت و انسان، پای شتر، محرمات، کف ساده، راه راه، قاب قرآنی، خشتی، میناخانی، بته جقه و ریزماهی از نمونه طرح‌های قالی هستند. البته هر کدام مربوط به یکی از شهرهای کشور هستند که بیشتر در آن نقطه تولید می‌شوند؛ برای مثال، در قالی بافی اصفهان، بیشتر ازطرح شکارگاه استفاده می‌شود. همچنین در خراسان جنوبی و مناطق کویری، طرح‌های حیوانات یا کف ساده بیشتر از همه به چشم می‌خورد. یکی از مزیت‌های قالی بافی در ایران، همین متنوع بودن طرح‌های آن است که هر کدام به شهر خاصی تعلق دارند. اگر در سفر، به دنبال خرید سوغاتی متفاوتی هستید، قالی کوچک می‌تواند بهترین انتخاب باشد.

طرح قالی بافی

مهارت‌های قالی بافی

تفاوت دو قالی فقط در طرح آن نیست. بلکه کیفیت بافت هم اهمیت دارد. هرچه بافت قوی‌تر و منظم‌تر باشد، نشان از تبحر و چیرگی قالیباف دارد. چگونگی چله کشی، نقشه خوانی طرح، شناخت انواع قالی، اصول گره زدن، شناخت انواع مواد اولیه و قیچی زنی از مهارت‌هایی هستند که باید هر فردی قبل از ورود به کار در قالی بافی، به‌طور کامل آن‌ها را یاد بگیرد. یک اشتباه کوچک در حین کار می‌تواند تمامی زحمات انجام شده تا آن موقع را از بین ببرد. مهم‌ترین اختلاف بین قالی اصفهان دستباف و کاشان و هر شهر دیگری، در همین به کار بردن نوع و طرح قالی است.

یکی از مهم‌ترین چالش‌های مردم، مشاهده طرح‌های مختلف قالی است. دلیل اول این است که این امکان وجود ندارد که هر کسی بتواند برای خرید قالی، به هر شهری سفر کند. دلیل دوم این است که بیشتر مردم شناخت کافی در خصوص طرح‌ها ندارند. پس لازم است قبل از خرید، حتماً ابتدا با طرح‌های هر شهر، به‌طور کامل آشنا شوید.

قالی جزو صنایع دستی محبوب ایران است و شما می‌توانید در بازار هر شهر، نمونه‌های زیادی از آن‌ها را مشاهده کنید. حتی می‌توانید به صورت اینترنتی هم آن‌ها را خریداری کنید. اتفاقاً خرید اینترنتی خیلی راحت‌تر است زیرا می‌توانید در خانه خود نشسته و تنوع بالایی از قالی‌ها را مشاهده کرده و راحت‌تر، طرح مورد نظر خود را انتخاب کنید؛ همچنین در بخش فروش اینترنتی صنایع دستی اصفهان، می‌توانید انواع  ظروف و فرش را پیدا کنید و هر سوغاتی را که دوست دارید، بدون سفر به آن شهر، خریداری کنید.

 

برچسب‌ها

بدون دیدگاه، دیدگاه خود را در زیر اضافه کنید!


افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

question